Op 21 oktober vond een goed bezocht webinar plaats over het recente onderzoek naar de veiligheid van fietsroutes in Zuid-Holland, uitgevoerd door SWECO in opdracht van de Fietsersbond en Bouwend Nederland.

Het onderzoek richt zich met name op drukke fietspaden, dat wil zeggen fietspaden met meer dan 150 fietsers per dag.

Doel van het onderzoek is om inzicht te krijgen in de belangrijkste knelpunten op deze routes en om handvatten te bieden voor het verbeteren van de verkeersveiligheid en doorstroming voor fietsers. Hans Drolenga van Sweco presenteerde de belangrijkste bevinden voor de provincie Zuid-Holland.

Over het onderzoek

Om de kwaliteit van de fietsinfrastructuur goed te kunnen beoordelen, zijn diverse databronnen gekoppeld aan het fietsnetwerk, waaronder informatie over wegtype, wegkwaliteit, wegbreedte en de aanwezige ruimte voor verbreding of herinrichting. Ook is vastgesteld of er sprake is van langsparkeren langs fietspaden of wegen met gemengd verkeer. Tot slot is de data van door de politie geregistreerde fietsongevallen gekoppeld aan het netwerk, zodat alle ongevallen waarbij een fietser betrokken was zijn meegenomen in de analyse.

De belangrijkste knelpunten die uit het onderzoek naar voren kwamen zijn:

• Onveilige kruispunten en oversteken
• Gebrekkige samenhang van het fietsnetwerk
• Te smalle fietspaden
• Drukke en complexe verkeersomgevingen
• Toename van nieuwe fietstypes met verschillende snelheden

Uit het onderzoek blijkt dat de fietsroutes waar de veiligheid het meest onder druk zich vaak op of langs wegen bevinden waar ook veel gemotoriseerd verkeer rijdt. Uit de analyse komt naar voren dat de meeste ongevallen met fietsers plaatsvinden op 50 km/u-wegen zonder vrijliggend fietspad, maar ook op 60- en 80 km/u-wegen waar fietsers moeten mengen met ander verkeer. Daarnaast vormen onveilige oversteken en onvoldoende brede fietspaden een groot risico.

De onderzoekers constateren dat de breedte van fietspaden vaak niet voldoet aan de richtlijnen, zeker waar verschillende typen fietsen (zoals e-bikes, bakfietsen en speedpedelecs) gebruikmaken van dezelfde infrastructuur. Ook blijkt dat langsparkeren en het ontbreken van vrijliggende fietspaden leiden tot meer gevaarlijke situaties.

Kosten en effecten van verbetering

In het rapport wordt geschat dat gerichte verbeteringen aan fietsroutes, zoals het verbreden van fietspaden, het aanleggen van vrijliggende fietspaden langs 50- en 60 km/u-wegen, en het veiliger maken van oversteeklocaties, aanzienlijke investeringen vragen. De onderzoekers benadrukken echter dat de maatschappelijke baten, zoals minder verkeersslachtoffers, betere doorstroming en een aantrekkelijker en veiliger fietsnetwerk, ruim opwegen tegen de kosten. Vooral in stedelijke regio’s kan een samenhangende aanpak leiden tot een duidelijke afname van fietsongevallen en een hogere waardering van de fiets als dagelijks vervoermiddel. Het volledige onderzoeksrapport en de presentatie van het webinar zijn hieronder te downloaden.